Thang Điểm TIMI & GRACE Trong Hội Chứng Mạch Vành Cấp
Phân tầng nguy cơ sớm ở bệnh nhân nghi ngờ hoặc xác định mắc **Hội chứng mạch vành cấp (ACS - Acute Coronary Syndrome)** đóng vai trò quyết định trong việc định hướng chiến lược điều trị: can thiệp mạch vành khẩn cấp, can thiệp sớm hay điều trị nội khoa bảo tồn. Hai công cụ kinh điển hỗ trợ bác sĩ tim mạch hiệu quả nhất là **Thang điểm TIMI** và **Thang điểm GRACE**.
1. Thang điểm TIMI (Thrombolysis in Myocardial Infarction)
Thang điểm TIMI cho bệnh nhân đau ngực không ổn định (UA) hoặc nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI) gồm 7 yếu tố nguy cơ đơn giản (mỗi tiêu chí 1 điểm):
- Tuổi $\geq$ 65.
- Có $\geq$ 3 yếu tố nguy cơ của bệnh mạch vành (Đái tháo đường, THA, rối loạn lipid, hút thuốc, tiền sử gia đình).
- Tiền sử hẹp động mạch vành $\geq$ 50%.
- Có biến đổi đoạn ST trên điện tâm đồ (ECG) lúc nhập viện.
- Đau ngực nặng $\geq$ 2 cơn trong vòng 24 giờ qua.
- Có sử dụng Aspirin trong vòng 7 ngày gần nhất.
- Men tim (Troponin hoặc CK-MB) tăng cao.
2. Thang điểm GRACE (Global Registry of Acute Coronary Events)
Thang điểm GRACE có độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn, đánh giá 8 thông số định lượng bao gồm:
- Tuổi, Nhịp tim, Huyết áp tâm thu.
- Creatinine máu (đánh giá chức năng thận).
- Phân độ suy tim Killip lúc nhập viện.
- Ngừng tuần hoàn trước khi nhập viện.
- Đoạn ST chênh lên/xuống trên ECG.
- Men tim tăng.
3. Định hướng điều trị từ kết quả phân tầng
- Nguy cơ Thấp: TIMI 0 - 2 hoặc GRACE < 109. Khuyến cáo điều trị nội khoa bảo tồn, làm các trắc nghiệm gắng sức sau đó.
- Nguy cơ Trung bình: TIMI 3 - 4 hoặc GRACE 109 - 140. Xem xét chụp và can thiệp mạch vành qua da (PCI) trong vòng 72 giờ.
- Nguy cơ Cao: TIMI 5 - 7 hoặc GRACE > 140. Chỉ định chụp và can thiệp mạch vành xâm lấn sớm trong vòng 24 giờ.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Giữa TIMI và GRACE, công cụ nào tối ưu hơn trên thực tế lâm sàng?
**GRACE** có giá trị tiên lượng chính xác hơn nhờ sử dụng các biến số liên tục (nhịp tim, huyết áp, chức năng thận) thay vì chỉ phân loại nhị phân (Có/Không) như TIMI. Do đó, các hướng dẫn của ESC và AHA hiện nay ưu tiên sử dụng điểm GRACE để định lượng nguy cơ.
Phân độ Killip trong thang điểm GRACE là gì?
Phân độ Killip đánh giá mức độ suy tim cấp ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim: Killip I (không suy tim), Killip II (có ran ẩm ở phổi < 1/2 phế trường hoặc tĩnh mạch cổ nổi), Killip III (phù phổi cấp), Killip IV (sốc tim). Càng Killip nặng thì điểm GRACE càng cao.