Thang Điểm Hôn Mê Glasgow (GCS - Glasgow Coma Scale)
Thang điểm **Glasgow (GCS)** là công cụ y khoa chuẩn hóa toàn cầu được xây dựng năm 1974 bởi các giáo sư phẫu thuật thần kinh của Đại học Glasgow. Thang điểm này giúp đánh giá một cách khách quan mức độ suy giảm tri giác và tình trạng hôn mê ở bệnh nhân bị chấn thương sọ não, đột quỵ cấp, hoặc ngộ độc cấp tính.
1. Ba thành phần cấu thành điểm số (E - V - M)
Tổng điểm GCS tối đa là 15 (tri giác bình thường) và tối thiểu là 3 (hôn mê sâu/chết não), được tính dựa trên:
- Phản ứng Mắt (E - Eye response): Chấm điểm từ 1 (không mở mắt khi kích thích đau) đến 4 (mở mắt tự nhiên).
- Phản ứng Lời nói (V - Verbal response): Chấm điểm từ 1 (không phát ra âm thanh) đến 5 (trả lời định hướng đúng câu hỏi).
- Phản ứng Vận động (M - Motor response): Chấm điểm từ 1 (không đáp ứng vận động) đến 6 (làm theo y lệnh chính xác).
2. Phân tầng chấn thương sọ não dựa trên GCS
- GCS 13 - 15 điểm: Chấn thương sọ não mức độ nhẹ. Bệnh nhân tỉnh táo, có thể mệt mỏi hoặc mất trí nhớ tạm thời.
- GCS 9 - 12 điểm: Chấn thương sọ não mức độ trung bình. Tri giác lơ mơ, ngủ gà, đáp ứng kích thích chậm.
- GCS 3 - 8 điểm: Chấn thương sọ não mức độ nặng. Bệnh nhân rơi vào trạng thái hôn mê sâu. **GCS ≤ 8 có chỉ định bắt buộc thiết lập đường thở nhân tạo (đặt nội khí quản).**
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Bệnh nhân đặt nội khí quản thì tính điểm GCS phần Lời nói (V) như thế nào?
Khi bệnh nhân đã đặt ống nội khí quản hoặc mở khí quản, phần ngôn ngữ không thể đánh giá được. Điểm số sẽ được ghi kèm ký tự "T" (Ví dụ: GCS 10T = E4 V1T M5), hoặc quy ước điểm V bằng 1.
Sự khác biệt giữa co cứng mất vỏ và duỗi cứng mất não là gì?
Trong thang điểm vận động (Motor): Co cứng mất vỏ (Decorticate) được 3 điểm (gấp cứng chi trên, duỗi chi dưới), biểu thị tổn thương trên thân não. Duỗi cứng mất não (Decerebrate) được 2 điểm (duỗi cứng và quay sấp chi trên), biểu thị tổn thương sâu tại thân não, tiên lượng xấu hơn nhiều.